Jak wspierać rozwój zawodowy osób z niepełnosprawnościami w sposób skuteczny, indywidualny i oparty na rzeczywistych predyspozycjach? Odpowiedzi na to pytanie Fundacja Werbeo poszukiwała w projekcie „Talent bez barier”, realizowanym od czerwca do sierpnia 2026 roku. Program połączył nowoczesną diagnozę kompetencji z indywidualnym wsparciem doradców zawodowych, trenerów pracy i coachów, tworząc przestrzeń do świadomego planowania kariery oraz odkrywania własnego potencjału.

W ciągu trzech miesięcy wsparciem objęto 100 osób z niepełnosprawnościami z całej Polski. Każdy uczestnik wziął udział w badaniu kompetencyjnym Personal Talent, a następnie otrzymał indywidualny raport oraz możliwość omówienia wyników ze specjalistą. Program od początku zakładał odejście od skupiania się na ograniczeniach na rzecz identyfikacji zasobów, talentów i potencjału zawodowego.

Kompetencje nie są problemem. Problemem bywa ich niedostrzeganie

Pierwszy etap projektu pokazał zjawisko, które regularnie obserwują specjaliści pracujący z osobami z niepełnosprawnościami. Wielu uczestników posiadało wartościowe doświadczenie zawodowe, rozwinięte kompetencje i konkretne umiejętności, jednak miało trudność z ich nazwaniem oraz zaprezentowaniem w kontekście rynku pracy.

Spośród 54 osób, które zgłosiły się do programu w pierwszym miesiącu, badanie ukończyło 50 uczestników. Dla 42 przygotowano szczegółowe raporty rozwojowe omawiane podczas indywidualnych konsultacji.

Jak podkreśla jedna z trenerek pracy współpracujących przy projekcie:

„Uczestnicy byli zaskoczeni, słysząc o swoich zasobach i pozytywnych cechach. Często mówili, że nie spodziewali się, że mają aż tyle atutów.”

Wyniki konsultacji pokazały, że diagnoza kompetencji pełniła nie tylko funkcję informacyjną. Dla wielu osób była impulsem do zmiany sposobu postrzegania własnej kariery zawodowej i możliwości rozwoju.

Rozwój zawodowy jako świadomy proces

Analiza rozmów przeprowadzonych z uczestnikami wskazała, że zdecydowana większość osób była zainteresowana dalszym rozwojem kompetencji. Uczestnicy pytali o szkolenia, możliwości przekwalifikowania, ścieżki kariery oraz zawody zgodne z ich profilem kompetencyjnym.

Co istotne, rozmowy nie koncentrowały się wyłącznie na znalezieniu zatrudnienia. Wiele osób myślało o swojej przyszłości zawodowej w perspektywie długoterminowej, analizując możliwości awansu, zmiany specjalizacji czy zdobywania nowych kwalifikacji.

Jak zauważa jeden z coachów zaangażowanych w projekt:

„Coraz częściej spotykamy osoby, które nie szukają jedynie pracy. Chcą świadomie budować swoją karierę, rozwijać kompetencje i podejmować decyzje zawodowe w oparciu o własne predyspozycje. To bardzo ważna zmiana.”

W trakcie konsultacji część uczestników po raz pierwszy zaczęła rozważać stanowiska bardziej odpowiedzialne niż zajmowane dotychczas. Dla innych raport stanowił potwierdzenie, że obrany kierunek rozwoju jest właściwy i warto go konsekwentnie kontynuować.

Znaczenie indywidualnego wsparcia

Jednym z najważniejszych wniosków płynących z realizacji programu było znaczenie bezpośredniego kontaktu ze specjalistą. Choć diagnoza kompetencji stanowiła fundament projektu, to właśnie rozmowy z trenerami pracy i coachami pozwalały przełożyć wyniki na konkretne działania.

Uczestnicy reprezentowali zróżnicowane grupy pod względem wieku, wykształcenia, doświadczenia zawodowego oraz rodzaju niepełnosprawności. Oznaczało to konieczność indywidualnego podejścia oraz dostosowania sposobu komunikacji i rekomendacji do sytuacji każdej osoby.

Jak podkreśla trenerka pracy Ewa Kramarz:

„Kluczem do sukcesu jest zawsze indywidualne podejście oraz elastyczne dostosowanie komunikacji do rozmówcy i rodzaju jego niepełnosprawności.”

Podobne obserwacje mieli pozostali specjaliści pracujący w projekcie.

„Raport jest punktem wyjścia. Dopiero rozmowa pokazuje, jak wykorzystać wyniki badania w konkretnej sytuacji zawodowej, jakie działania podjąć i które obszary rozwoju będą najbardziej wartościowe dla danej osoby” – podsumowuje jeden z trenerów pracy.

Między diagnozą a poczuciem sprawczości

Doświadczenia uczestników potwierdzają, że skuteczna aktywizacja zawodowa wymaga połączenia diagnozy kompetencji z budowaniem pewności siebie i świadomości własnych możliwości.

Jedna z uczestniczek programu podsumowała swoje doświadczenia następująco:

„Program pomógł mi lepiej poznać samą siebie oraz zidentyfikować swoje mocne strony, a także obszary, nad którymi powinnam jeszcze popracować. Pomógł mi również określić kierunek mojego dalszego rozwoju zawodowego i uświadomił, jakie kompetencje warto rozwijać w przyszłości.”

Podobne opinie pojawiały się wielokrotnie. Uczestnicy podkreślali, że raporty były nie tylko diagnozą aktualnych kompetencji, ale również praktycznym drogowskazem wskazującym możliwe kierunki rozwoju.

Pan Tomasz, uczestnik programu, zwraca uwagę przede wszystkim na użyteczność uzyskanych informacji:

„Test okazał się wyjątkowo trafny. Wszystko, co zostało mi przedstawione podczas rozmowy z coachem, było zgodne z moimi odczuciami. Najbardziej konkretna informacja, jaką uzyskałem, dotyczyła potencjalnych zawodów, w których mogę się sprawdzić. Dzięki udziałowi w programie wiem, w jakim kierunku warto planować dalszą drogę zawodową.”

Inny uczestnik wskazuje na znaczenie praktycznego charakteru raportu:

„Mocne strony, takie jak wytrwałość, obiektywizm czy stabilne podejście do zmian, zostały pokazane w konkretnych sytuacjach zawodowych. W wielu opisach mogłem odnaleźć siebie. Cenne były również wskazówki dotyczące obszarów rozwoju oraz rekomendacje zawodów i szkoleń.”

Warto zwrócić uwagę również na aspekt dostępności. Uczestnik będący osobą słabosłyszącą podkreślił, że rozmowa została przeprowadzona w sposób komfortowy i w pełni dostosowany do jego potrzeb, co pozwoliło mu swobodnie uczestniczyć w konsultacji.

Wyniki programu

W projekcie „Talent bez barier”:

100 osób skorzystało z badania Personal Talent i indywidualnych konsultacji,
przeprowadzono dziesiątki godzin spotkań z doradcami zawodowymi, trenerami pracy i coachami,
uczestnicy otrzymali indywidualne profile kompetencyjne oraz rekomendacje rozwojowe,
wiele osób rozpoczęło aktywne działania związane z poszukiwaniem pracy lub planowaniem dalszej ścieżki kariery,
uczestnicy zdobyli wiedzę na temat narzędzi wspierających komunikację, organizację pracy i wykonywanie obowiązków zawodowych.

Program przyczynił się do zwiększenia świadomości kompetencji zawodowych, wzmocnienia motywacji oraz lepszego przygotowania do wejścia lub powrotu na rynek pracy. Dla wielu uczestników był także pierwszym krokiem do świadomego wykorzystania własnego potencjału i podejmowania bardziej odważnych decyzji zawodowych.

Wnioski

Realizacja programu „Talent bez barier” pokazała, że osoby z niepełnosprawnościami nie potrzebują wyłącznie wsparcia w znalezieniu zatrudnienia. Równie istotne jest stworzenie warunków do poznania własnych kompetencji, świadomego planowania rozwoju i budowania poczucia sprawczości.

Doświadczenia Fundacji Werbeo wskazują, że połączenie rzetelnej diagnozy kompetencji z indywidualnym wsparciem specjalistów pozwala nie tylko lepiej rozumieć własny potencjał, ale również skuteczniej wykorzystywać go na rynku pracy. To podejście szczególnie ważne w czasie dynamicznych zmian zawodowych, rosnącej popularności pracy zdalnej i konieczności ciągłego rozwijania kompetencji.

„Talent bez barier” był projektem poświęconym diagnozie talentów, ale jego efekty wykraczały daleko poza sam proces badania. Dla wielu uczestników stał się początkiem świadomego planowania kariery, odkrywania nowych możliwości zawodowych i większej aktywności na rynku pracy.

Rozpoczęła się rejestracja na pierwszą turę warsztatów konsultacyjnych online dotyczących przyszłości systemu orzekania o niepełnosprawności w Polsce. Spotkania odbędą się od 21 października do 13 listopada 2026 r. Do udziału zapraszamy osoby z niepełnosprawnościami, ich bliskich oraz przedstawicieli instytucji i środowisk związanych z systemem orzekania i wsparcia.
Celem konsultacji jest poznanie doświadczeń, opinii, potrzeb i oczekiwań osób oraz środowisk związanych z systemem orzekania o niepełnosprawności.

Podczas warsztatów uczestnicy będą mogli podzielić się swoimi doświadczeniami, wskazać rozwiązania, które dobrze spełniają swoją funkcję, a także omówić trudności i bariery występujące w obecnym systemie.

Ważnym tematem spotkań będzie przyszły model oceny funkcjonowania oraz lepsze powiązanie orzeczenia z rzeczywistymi potrzebami osób z niepełnosprawnościami i dostępnymi formami wsparcia, w szczególności świadczeniami i usługami.

Kto może wziąć udział w warsztatach?

-osoby z niepełnosprawnościami, członków ich rodzin i opiekunów,
-personel systemu orzekania o niepełnosprawności,
-przedstawicieli instytucji systemu wsparcia, w tym organizacji pozarządowych,
-pracodawców zatrudniających osoby z niepełnosprawnościami.

Pierwsza tura warsztatów odbędzie się wyłącznie online, dzięki czemu będą mogły wziąć w nich udział osoby z całej Polski, niezależnie od miejsca zamieszkania.

Kolejne etapy konsultacji

Planowane są również kolejne etapy konsultacji, obejmujące zarówno warsztaty stacjonarne, jak i następną turę spotkań online.

Rejestracja na poszczególne warsztaty będzie uruchamiana sukcesywnie. Informacje o terminach, lokalizacjach i grupach uczestników będą publikowane na stronach internetowych Biura Pełnomocnika Rządu do Spraw Osób Niepełnosprawnych, Fundacji Aktywnej Rehabilitacji FAR oraz Polskiego Towarzystwa Zdrowia Publicznego.

Jak zapisać się na warsztaty?

Harmonogram pierwszej tury warsztatów online oraz formularz rejestracyjny są dostępne na stronie: https://warsztaty.far.org.pl

W przypadku pytań lub potrzeby wsparcia podczas rejestracji można skontaktować się z organizatorami:

E-mail: warsztaty@far.org.pl
Telefon: +48 509 447 064 lub +48 512 731 187 (w godz. 9:00–15:00).
Twój głos ma znaczenie
Doświadczenia, opinie i propozycje uczestników konsultacji są ważnym elementem prac nad przyszłym modelem orzekania o niepełnosprawności w Polsce.

Zachęcamy do udziału w warsztatach oraz przekazywania informacji o otwartej rejestracji osobom i instytucjom zainteresowanym przyszłością systemu orzekania.

O projekcie

Warsztaty konsultacyjne organizowane są w ramach projektu „Przebudowa modelu orzekania o niepełnosprawności” (FERS.03.04-IP.06-0002/25), współfinansowanego ze środków Unii Europejskiej w ramach programu Fundusze Europejskie dla Rozwoju Społecznego 2021–2027.

Celem projektu jest wypracowanie rozwiązań służących przebudowie systemu orzekania o niepełnosprawności w Polsce, w tym modelu oceny funkcjonowania osób z niepełnosprawnościami. Istotnym założeniem jest lepsze dostosowanie systemu orzekania do indywidualnych potrzeb osób z niepełnosprawnościami oraz powiązanie orzeczeń z dostępnymi świadczeniami i usługami wsparcia.

Ważnym elementem prac są konsultacje z osobami z niepełnosprawnościami, ich bliskimi, przedstawicielami instytucji oraz środowisk zaangażowanych w funkcjonowanie systemu orzekania i wsparcia.

Więcej informacji o projekcie na stronie

Pierwszy etap programu „Talent bez barier” przyniósł nie tylko dane dotyczące kompetencji uczestników, ale także szereg obserwacji dotyczących ich sytuacji zawodowej, planów rozwojowych i wyzwań, z jakimi mierzą się na rynku pracy.

W ciągu miesiąca do projektu zgłosiły się 54 osoby. Badanie kompetencji ukończyło 50 uczestników, a dla 42 przygotowano indywidualne raporty rozwojowe omawiane podczas spotkań z trenerem pracy lub coachem.

Choć sam proces diagnozy dostarczył wielu informacji, najciekawsze wnioski pojawiły się podczas indywidualnych rozmów.

Kompetencje są, ale nie zawsze są dostrzegane

Jedną z najczęściej powtarzających się obserwacji było niedocenianie przez uczestników własnych kompetencji.

W wielu przypadkach wyniki badania nie tyle odkrywały nieznane wcześniej umiejętności, ile pomagały nazwać i uporządkować doświadczenia, które przez lata były traktowane jako coś oczywistego. Dotyczyło to zarówno kompetencji miękkich, takich jak odpowiedzialność, współpraca czy organizacja pracy, jak i konkretnych umiejętności zdobytych w pracy zawodowej.

Jak zauważyła jedna z trenerek prowadzących konsultacje:

„Uczestnicy byli zaskoczeni, słysząc o swoich zasobach i pozytywnych cechach. Często mówili, że nie spodziewali się, że mają aż tyle atutów.”

To ważna obserwacja. W trakcie rozmów wielokrotnie okazywało się, że osoby posiadające wartościowe doświadczenie zawodowe nie potrafią wskazać swoich najmocniejszych stron ani opowiedzieć o nich w kontekście zawodowym.

Rozwój zawodowy jest ważnym tematem

Analiza rozmów pokazała również, że uczestnicy są zainteresowani rozwojem zawodowym i aktywnie szukają możliwości podnoszenia kwalifikacji.

Najczęściej zadawane pytania dotyczyły szkoleń, zdobywania nowych umiejętności, przekwalifikowania oraz dostępnych programów wspierających rozwój zawodowy. Wielu uczestników chciało dowiedzieć się, jakie kompetencje warto rozwijać i które z nich mogą zwiększyć ich szanse na rynku pracy.

Co istotne, znaczna część osób nie skupiała się wyłącznie na znalezieniu zatrudnienia. Rozmowy często dotyczyły długofalowego planowania kariery, możliwości awansu czy przygotowania do nowych ról zawodowych.

Pojawiały się także osoby, które po omówieniu wyników zaczęły rozważać stanowiska bardziej odpowiedzialne niż te, na których pracują obecnie. Dla innych raport był potwierdzeniem, że obrany kierunek rozwoju jest właściwy i warto dalej inwestować w zdobywanie nowych kwalifikacji.

Uczestnicy oczekują konkretów

Ważnym wnioskiem z pierwszego etapu programu jest także to, jak dużą wartość uczestnicy przypisywali praktycznym wskazówkom dotyczącym dalszego działania.

Największym zainteresowaniem cieszyły się te części konsultacji, które odpowiadały na pytania:

-jakie szkolenia warto rozważyć,
-jakie zawody są zgodne z profilem kompetencyjnym,
-które umiejętności warto rozwijać w pierwszej kolejności,
-jak wykorzystać dotychczasowe doświadczenie zawodowe.

Potwierdzają to również opinie uczestników.

„Opis badania jest szczegółowy, przedstawia moje mocne strony i obszary do rozwoju, a także propozycje zawodów i szkoleń, co jest dla mnie ciekawe i może być przydatne w przyszłości.”

Takie głosy pokazują, że uczestnicy oczekują nie tylko diagnozy, lecz także wskazania możliwych kierunków rozwoju i konkretnych rekomendacji dotyczących dalszej aktywności zawodowej.

Indywidualna rozmowa okazała się kluczowa

Choć podstawą projektu było badanie kompetencji, trenerzy zgodnie podkreślają, że największą wartość przynosiły rozmowy prowadzone po otrzymaniu wyników.

Uczestnicy programu stanowili bardzo zróżnicowaną grupę pod względem wieku, doświadczenia zawodowego, wykształcenia i rodzaju niepełnosprawności. Każda osoba miała inne potrzeby, cele oraz wyzwania związane z pracą i rozwojem.

Jak podkreśla Ewa Kramarz:

„Kluczem do sukcesu jest zawsze indywidualne podejście oraz elastyczne dostosowanie komunikacji do rozmówcy i rodzaju jego niepełnosprawności.”

W praktyce oznaczało to konieczność wyjścia poza sam raport i odniesienia wyników do konkretnej sytuacji życiowej uczestnika. Rozmowy często dotyczyły nie tylko kompetencji, ale również planów zawodowych, obaw związanych ze zmianą pracy czy możliwości rozwoju w obecnym miejscu zatrudnienia.

Między kompetencjami a pewnością siebie

Pierwszy etap programu pokazał także zależność między oceną własnych kompetencji a gotowością do podejmowania nowych wyzwań zawodowych.

Prowadzący konsultacje zwracali uwagę, że wielu uczestników posiada odpowiednie predyspozycje i kwalifikacje, jednak nie zawsze wierzy w możliwość ich wykorzystania w praktyce. Właśnie dlatego tak istotne okazywało się omówienie wyników badania i wspólna analiza mocnych stron.

Jedna z uczestniczek podsumowała swoje doświadczenie w następujący sposób:

„Program pomógł mi lepiej poznać samą siebie oraz zidentyfikować swoje mocne strony, a także obszary, nad którymi powinnam jeszcze popracować. Pomógł mi również określić kierunek mojego dalszego rozwoju zawodowego i uświadomił, jakie kompetencje warto rozwijać w przyszłości.”

To pokazuje, że dla wielu osób największą wartością programu było nie tyle poznanie wyniku badania, ile możliwość spojrzenia na swoje doświadczenia zawodowe z nowej perspektywy.

Wnioski z pierwszego etapu

Pierwszy etap programu „Talent bez barier” pokazał, że osoby z niepełnosprawnościami są zainteresowane rozwojem zawodowym, zdobywaniem nowych kwalifikacji i świadomym planowaniem swojej kariery. Jednocześnie wiele z nich potrzebuje wsparcia w identyfikowaniu własnych kompetencji oraz przełożeniu ich na konkretne decyzje dotyczące pracy i dalszego rozwoju.

Wyniki badań oraz rozmów z uczestnikami wskazują, że sama diagnoza kompetencji jest dopiero początkiem procesu. Kluczowe znaczenie ma możliwość omówienia wyników, skonfrontowania ich z własnymi doświadczeniami i przełożenia ich na realne działania.

To właśnie ten element okazał się jednym z najważniejszych rezultatów pierwszego etapu programu. Nie tylko pokazanie uczestnikom, jakie posiadają kompetencje, ale także pomoc w odpowiedzi na pytanie, jak wykorzystać je w dalszej karierze zawodowej.

Serdecznie zapraszamy do wypełnienia krótkiej ankiety dotyczącej potrzeb i oczekiwań użytkowników.

Zależy nam, aby nasze działania jak najlepiej odpowiadały na realne potrzeby, dlatego każda opinia ma dla nas ogromne znaczenie.

Dziękujemy za poświęcony czas, zaufanie i chęć podzielenia się swoimi doświadczeniami — to dzięki Państwu możemy rozwijać się i działać coraz skuteczniej.